1. Wat is voor degoes de beste huisvesting?
De beste huisvesting voor degoes is een grote, knaagbestendige kooi,
bijvoorkeur gemaakt van metalen profielen en nertsengaas en voorzien van diverse
plateaus. Degoes moeten kunnen klimmen, klauteren en springen, niet alleen in de
hoogte, maar ook in de breedte en de diepte. Verder stevige boomtakken, zowel om
op te klimmen als aan te knagen en een of meer schutplekken (slaaphuisjes van
hout of steen). Plastic is taboe. Zorg voor voldoende ventilatie in de kooi: dus
niet rondom (plexi)glas! Als bodembedekking komt o.a. zand, houtvezel,
beukensnippers en gehakseld vlas in aanmerking. Een zandbad (diepe kom met
speciaal (chinchilla)zand), is een must en dient de hele dag ter beschikking te
staan. Dit om de vacht te ontvetten en eventuele stress tegen te gaan. Het is
niet mogelijk om degoes buiten te huisvesten.
2. Kan ik degoes alleen houden of juist niet?
Nee, degoes zijn uitgesproken groepsdieren. Ze voelen zich het best met een
maatje. Het liefst zitten ze zelfs met meerderen in een kooi. Degoes die alleen
worden gehouden, voelen zich doorgaans diep ongelukkig. Dit kan zich uiten in
gedragsstoornissen, zoals stereotiep of neurotisch gedrag (heen en weer
springen, traliebijten, vernielzucht, agressie naar de eigenaar). De beste
combinatie is een gecastreerd mannetje met een of twee vrouwtjes.
3. Wat is voor degoes de beste voeding?
Het menu van de degoe is schraal (dorre bladeren, boomwortels, grassen,
takjes, etc.). Voor de degoe als huisdier zijn tegenwoordig speciale pellets
(geperste bruine staafjes) beschikbaar. Ook chinchillavoer voldoet. Gemengd voer
wordt afgeraden. Hierdoor gaan de dieren selectief (lees: te vet en vooral te
zoet) eten, waardoor zij niet binnen krijgen wat zij nodig hebben.
Voerwisselingen dienen zoveel mogelijk te worden vermeden. Degoes hebben een
uiterst gevoelig darmstelsel. Hooi vormt het belangrijkste bestanddeel van hun
menu. Water kan het best worden verstrekt in een glazen fles met glazen tuit of
in een afgeschermd kunststof flesje met druppelstop. Als extraatje komen
rozenbottels en diverse gedroogde kruiden in aanmerking. Pas op met rozijnen!
4. Zijn degoes geschikt voor kinderen?
Nee, degoes zijn niet echt geschikt voor kinderen. Ze houden er niet van om
opgepakt en geknuffeld te worden. Ze zijn super snel en vluchtgevaarlijk. Een
ontsnapte degoe laat zich heel moeilijk vangen. Degoes zijn eerder dieren om
naar te kijken. Ze zijn daardoor eigenlijk alleen geschikt voor rustige kinderen
vanaf een jaar of twaalf. Hierbij dient dan wel een verantwoordelijke ouder op
de achtergrond te staan die controle houdt op de algemene verzorging en het
welzijn van de degoes.
5. Hoe oud kunnen degoes worden?
Bij een goede huisvesting en verzorging kan een degoe wel 8-9 jaar worden.
Helaas wordt deze leeftijd slechts door weinig als huisdier gehouden degoes
bereikt. Veel mensen vinden een degoe van drie of vier jaar al oud. Ten
onrechte. De belangrijkste redenen waarom degoes op te vroege leeftijd
overlijden zijn: verkeerde huisvesting, onjuiste voeding, stress en diabetes.
6. Wanneer moet je met degoes naar de dierenarts?
Je moet met degoes naar de dierenarts zodra zij zich anders gedragen dan
normaal. Degoes zijn prooidieren. Dit betekent dat zij het niet snel zullen
tonen als er iets met hen aan de hand is. Het is dus belangrijk dat je jouw
eigen degoes goed kent. Dit kan alleen als je hen dagelijks observeert. De
belangrijkste aanwijzingen om een dierenarts te raadplegen, zijn: lusteloosheid,
gebrek aan eetlust, overmatig drinken, het wit worden van de ogen, vermagering,
ernstige diarree, verstopping en een piepende of pompende ademhaling. N.B.
Raadpleeg bij ziekte van een degoe bij voorkeur een dierenarts die ervaring
heeft met deze diersoort. Op internet zijn adressen te vinden van
‘knaagdierkundige’ dierenartsen. Neem overigens niet alleen de zieke degoe, maar
ook de kooigenoten mee! Dit om verstoting van de patiënt te voorkomen.
7. Waar kan je het beste degoes aanschaffen en waar moet je bij de aanschaf
op letten?
Degoes kunnen het beste worden aangeschaft bij een echte ‘liefhebber’.
Hieronder wordt verstaan: een eigenaar die oog heeft voor dierenwelzijn en die
qua huisvesting, verzorging en hygiëne zijn of haar zaakjes goed voor elkaar
heeft. Dit kan zijn: een verantwoordelijke fokker of particulier, maar ook een
bonafide knaagdierenopvangcentrum. Gespecialiseerde fokkers zijn in Nederland
overigens nauwelijks te vinden. In buurland Duitsland zouden er wel enkele zijn.
8. Wat kosten degoes bij aanschaf en wat kosten ze per jaar?
De kosten bij aanschaf worden bepaald door de plaats van aanschaf (fokker,
dierenwinkel, particulier) en door de kleur van de degoe. Een gewone bruine
(wildkleur) degoe kost rond de 12 euro. Er zijn ook mutaties (blauw, grijs en
wit): deze zijn aanzienlijk duurder. In een opvangcentrum kun je vaak al degoes
meekrijgen voor 5 euro per stuk, ongeacht hun leeftijd of het geslacht. De kans
op inteeltexemplaren is groot en mutaties zul je daar zelden aantreffen. Een
degoe is vrij goedkoop wat zijn levensonderhoud betreft. Alleen het badzand is
vrij prijzig. Een degoe kost, los van eventuele dierenartskosten, tussen de 75
en 100 euro per jaar.
9. Waar moet je bij degoes extra op letten en wat is verder belangrijk om te
weten?
Je moet goed voor ogen houden dat degoes een wisselend slaapritme hebben.
Zij doen, zowel overdag als ’s nachts, hazenslaapjes. Als zij slapen moeten zij
zoveel mogelijk met rust worden gelaten. Regelmatige verstoring van hun
slaapperioden kan ernstige gevolgen hebben. Verder zijn degoes echte
rommelmakers. Ze zijn niet zindelijk en hebben geen uitgesproken plashoek.
Sommige degoes plassen bijvoorbeeld in hun stenen kruik, op hun huisje of op de
planken. In een enkel geval wordt zelfs urine tegen de muren gesproeid. Wie een
net huis wil en niet tegen rommel kan, moet niet aan degoes beginnen. Zodra de
diertjes actief worden, vindt je het stof, veroorzaakt door hun zandbad, tot in
de verste hoeken van de kamer. Degoes zijn dan ook niet aan te raden voor mensen
met luchtwegproblemen.
Tip: pak een degoe nooit bij de staart op! Deze kan spontaan afbreken.
10. Waar kan ik over degoes nog meer betrouwbare informatie vinden?
Over degoes is weinig gepubliceerd. Ook op internet is nauwelijks relevante
informatie te vinden. Aanbevolen literatuur: (bij ziekte) Krankheiten der
Heimtiere van K. Gabrisch en P. Zwart. Websites die geraadpleegd kunnen worden:
(uitsluitend voor de beginnende degoehouder) http://degoe.tripod.com en
http://members.ziggo.nl/girlstalk/index.htm.
Stichting Vida Nueva heeft een handige brochure uitgegeven. Deze kan vrij worden
gedownload van haar website: www.vida-nueva.nl. Wel moet worden opgemerkt dat
deze stichting zich tegenwoordig uitsluitend bezighoudt met chinchilla’s. Er
verblijven dus geen degoes meer in de opvang.
16 Maart 2009