Algemeen

Wie 'kleine zoogdieren' zegt, kan zich meestal niet onmiddellijk voor de geest halen om welke dieren het hier gaat. Maar als we concreter spreken over cavia's, muizen, ratten, hamsters, konijnen, fretten en bijvoorbeeld chinchilla's, is duidelijk dat het hier om een grote groep zeer verschillende diersoorten gaat. En elke soort, met al zijn varianten en rassen, heeft zo zijn eigen gedrag en eigen voor- en nadelen.

De bekendste kleine zoogdiersoorten zijn natuurlijk de knaagdieren en konijnen. Niet zelden knuffeldieren die de mens graag gezelschap houden. Wie geen speciale eisen stelt aan bijvoorbeeld het ras, koopt vaak al voor weinig geld een vriendelijke knager of een aanhankelijk konijn. Ook de verzorging van de dieren kost in de regel geen wereldbedrag. Voor een paar tientjes per maand heeft broer konijn goede voeding en een uitstekende bodembedekking in het hok of de kooi. Vergeleken met andere diersoorten zijn de meeste kleine en populaire knagers relatief gemakkelijk te houden. Elke dag schoon water, elke dag voer, soms aangevuld met vitaminerijke toevoegingen en regelmatige een schoon hok of een gereinigde kooi.

Vooral kinderen zijn dol op bijvoorbeeld cavia's en konijnen. En ook de rat, hoe slecht zijn reputatie in de geschiedenis ook moge zijn, mag zich terecht in een groeiende populariteit verheugen. Wie eenmaal verslingerd raakt aan het houden van dergelijke dieren, raakt niet zelden zo in de ban dat hieruit een echte hobby ontstaat. De hobbyisten houden de dieren dan zo dat er nakomelingen komen, sluiten zich aan bij verenigingen van liefhebbers en doen niet zelden mee aan tentoonstellingen. Wie dan ook nog een prijs wint, zal niet snel meer loskomen van deze hobby.

Veel kleine knagers en soms ook konijnen worden in een opwelling gekocht, omdat ze er zo schattig uitzien. Bedenk dat de meeste dieren op zijn minst drie jaar oud worden als we goed voor hen zorgen.

Foto: Yvonne Henderson

Voor beginnende huisdierenbezitters zijn het konijn, de rat en de cavia de meest geschikte met de hoogste aaibaarheidsfactor. Chinchilla's en bijvoorbeeld fretten stellen daarentegen veel hogere eisen en zijn dus ongeschikt voor niet al te ervaren huisdierliefhebbers. In z'n algemeenheid kosten ook de gemakkelijker houdbare dieren de nodige tijd voor verzorging en aandacht. Wordt een dergelijk huisdier op verzoek van de kinderen aangeschaft, ga er dan niet voetstoots vanuit dat die kinderen ook de dagelijkse zorg voor het dier op zich nemen. De ouders zullen na verloop van tijd moeten opdraaien voor het geven van voer en water en het schoonmaken van het onderkomen van het dier, ook al beloven de kleintjes de verzorging tot het einde van hun levensdagen te zullen volbrengen.

De meeste dieren die onder de verzamelnaam 'kleine zoogdieren' kunnen worden aangeduid, hebben een opvallende overeenkomst in gedrag. Ze knagen of bijten graag aan zaken die wij mensen niet echt waarderen: snoeren (elektriciteit!), meubilair (stoelpoten), boeken en planten. Soms doen de dieren ook hun behoefte tijdens het loslopen in huis en ze zorgen soms ook voor een penetrante geur. Daarnaast zijn sommige dieren, zoals konijnen, groepsdieren en is het dus beter die niet alleen te houden. Vaak zullen dieren ook regelmatig (konijnen twee keer per jaar!) ingeënt moeten worden. Sommige dieren moeten, om gezondheidsproblemen voor te zijn, worden gesteriliseerd. Hou dus ook bij deze kleine dieren rekening met dierenartskosten.

Wie op vakantie wil moet ten slotte ook zorgen voor een verantwoorde opvang. Sommige dierenpensions willen dat tegen vergoeding verzorgen, maar veelal zullen kennissen of familieleden de dieren tijdens vakanties opvangen. In een enkel geval wil ook de dierenspeciaalzaak zich tegen een kleine vergoeding ontfermen over het huisdier.

Gratis onderzoek naar oorzaak van te jong overlijden bij kleine zoogdieren

Kleine zoogdieren worden niet alleen in toenemende mate als gezelschapsdier gehouden maar ook steeds vaker voor diergeneeskundige zorg aangeboden. Een zeer groot deel van deze dieren sterft echter op relatief jonge leeftijd zonder dat bekend is waardoor dit komt want ze worden slechts zelden voor postmortaal onderzoek aangeboden.
In opdracht van het Ministerie voor landbouw, natuur en voedselkwaliteit (LNV) wordt daarom een onderzoek gestart naar onderliggende systematische oorzaken voor het voortijdig overlijden van deze dieren. Dit drie jaar durende project start met ingang van 1 oktober 2009 en wordt uitgevoerd door Veterinair Pathologisch Diagnostisch Centrum (VPDC) van de Faculteit Diergeneeskunde te Utrecht. In het kader van dit onderzoek kan zonder kosten voor de eigenaar een volledige sectie worden uitgevoerd op konijnen, cavia’s, fretten of ratten die te jong zijn overleden (konijn, cavia, fret: de leeftijd van het dier is minimaal 6 maanden en maximaal 3 jaar; een rat leeftijd tussen 4 en 12 maanden).
Door dit onderzoek komen gegevens beschikbaar over ziekte- en doodsoorzaken van jong gestorven kleine zoogdieren, wat zicht biedt op mogelijke achterliggende (welzijns)vragen bij deze diergroep. Te zijner tijd zal een samenvatting van de onderzoeksresultaten verschijnen in het Tijdschrift voor Diergeneeskunde.

Wijs uw dierenarts op deze mogelijkheid, indien die daar zelf niet op de hoogte is.